Di siyaseta Kurd de stratejî û hevkêşeya serkeftinê ya nû

Dîroka cîhanê şahidî ji gelek demên şikestinê re kiriye ku têde rastiyên demografîk, pêlên kûr ên sosyolojîk-siyaset ji nû ve şekil daye. Îro erdnîgariya Rojhilata Navîn tam di qonaxeke wiha de ye. Pêwîstiya neçar a demografiyê, nîşan dide ku “şerekî hevsengiyê” yê nû ku li ber deriyê me ye û niha diqewime heye.

Di vê pêvajoya dînamîk de ezmûna herî mezin a li pêşberî aktorên Kurd; parastina destkeftiyên dîrokî, xurtkirina sînorên leşkerî-siyasî û cihgirtina wekî îradeyeke damezirîner di mekanîzmayên rêvebirina pêşerojê de ye.

Ev veguherîna mezin, stratejiyeke makro ya ji sê hêmanan pêk tê ferz dike:

1. Ji Kokên Kevneşopî ber bi Îradeya Rêveberiyê

Di pêşeroja Tirkiyeyê de rola damezirîner, aqlê siyasî yê Kurd divê ji daxwaza bûna aktorekî herêmê derbas bibe û bala xwe bide ser îdîayeke navendî û gerdûnî. Gava yekem a vê îdîayê nîşandana îradeya rêvebirina pêşeroja Tirkiyeyê ye. Ev berpirsiyartiya xwe dispêre raboriya hevpar û kokên kevneşopî yên vê erdnîgariyê, ne reflekseke demkî ye. Pêvajoyeke amadekariyê ya zîhnî û saziyî ya lezgîn e. Avakirina kadroyên dê di mekanîzmayên rêveberî, aborî û dîplomasiya welat de bibin xwedî gotin, ji îro ve mifteya yekem a serkeftinê ye.

2. Hevsengiyên Herêmî û Sînordarkirina Jeopolîtîk

Gava ku qadên bandorê li ser erdnîgariya dîrokî berfireh dibin, divê Kurd zanibin hevsengiyên jeopolîtîk ên li herêmê di berjewendiya xwe de diparêzin. Bi taybetî li hemberî berfirehbûna hêzên cuda, avakirina sînor di aliyê leşkerî û dîplomatîk de pêdiviyeke jiyanî ye. Divê ev yek ne tenê weke reflekseke parastinê, lê belê mîna erkeke stratejîk a yekta bi nûjenkirina kapasîteya leşkerî, hevpeymaniyên aqilmend û şêwazekî siyasî yê proaktîf were qebûlkirin. Xwendina rast a hevsengiya hêzê, yekane rêya jiholêrakirina gefên hebûnî ye berî ku ew derkevin holê.

3. Vîzyona Kurdistanê: Çîroka Serkeftinê ya ji Qada Şer ber bi Maseya Siyasetê ve

Mafê diyarkirina çarenûsa gelekî û armanca Kurdistanê, ne tenê daxwazeke teorîk e. Kurdan di şert û mercên şer ên herî dijwar de, li qadan hebûn û rewayiya xwe bi serkeftineke leşkerî îspat kirine. Lê belê serkeftinên leşkerî heya bi destkeftiyên siyasî yên mayînde neyên tacîdarkirin, nazik û lawaz in.

Armanca bingehîn a niha; parastin, xwedîderketin û sazkirina vê hebûna ku di eniyê de hatiye îspatkirin e. Ji lewra divê dîplomasiyeke berfireh, rasyonel û li ser asta gerdûnî pêk bê. Pîvana dawî ya serkeftinê, veguherandina hêza leşkerî ye ji bo statuyeke mayînde ya li ser maseyê.

Encam: Eger Vîzyon Hebe Çalakî Şekil Digire

Divê neyê jibîrkirin ku vîzyon û armanc li ku derê bin, kar, çalakî û stratejî jî li wir şekil digire. Tevgerên ne xwedî asoyeke zelal, dibin amûrên stratejiyên kesên din. Ji bo Kurdan îro mesele ne tenê têkoşîna sazbûnê ye. Mesele, veguherandina avantajên demografîk, serkeftina leşkerî û mafdariya dîrokî ye ji bo stratejiyeke serkeftinê ya yekbûyî.